Trong nhiều xét nghiệm y học hiện đại, dấu ấn ung thư (tumor markers) được sử dụng để hỗ trợ phát hiện và theo dõi một số bệnh ung thư. Khi kết quả xét nghiệm cho thấy dấu ấn ung thư tăng, nhiều người thường rất lo lắng vì nghĩ rằng mình đã mắc ung thư.
Thực tế, dấu ấn ung thư tăng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với ung thư. Một số bệnh lý lành tính hoặc tình trạng viêm trong cơ thể cũng có thể làm tăng các chỉ số này.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ dấu ấn ung thư là gì, các loại dấu ấn ung thư phổ biến và khi nào chỉ số tăng cần được chú ý.
Dấu ấn ung thư là gì?
Dấu ấn ung thư là các chất được tạo ra bởi tế bào ung thư hoặc bởi cơ thể khi có sự hiện diện của ung thư.
Những chất này có thể được tìm thấy trong:
-
Máu
-
Nước tiểu
-
Mô cơ thể
Xét nghiệm dấu ấn ung thư giúp bác sĩ hỗ trợ trong việc phát hiện và theo dõi một số loại ung thư.
Vai trò của dấu ấn ung thư trong y học
Dấu ấn ung thư thường được sử dụng để:
-
Hỗ trợ chẩn đoán ung thư
-
Theo dõi hiệu quả điều trị
-
Phát hiện tái phát sau điều trị
Tuy nhiên, dấu ấn ung thư thường không được dùng đơn lẻ để chẩn đoán ung thư.
Các dấu ấn ung thư phổ biến
Có nhiều loại dấu ấn ung thư khác nhau, mỗi loại có thể liên quan đến một số bệnh lý nhất định.
AFP (Alpha-fetoprotein)
AFP thường được sử dụng trong đánh giá:
-
Ung thư gan
-
Một số khối u tế bào mầm
CEA (Carcinoembryonic antigen)
CEA có thể tăng trong:
-
Ung thư đại trực tràng
-
Ung thư phổi
-
Ung thư dạ dày
Chỉ số này cũng có thể tăng ở người hút thuốc.
CA 125
CA 125 thường được sử dụng trong theo dõi ung thư buồng trứng.
Tuy nhiên chỉ số này cũng có thể tăng trong một số bệnh lý phụ khoa lành tính.
Vì sao dấu ấn ung thư tăng?
Không phải mọi trường hợp dấu ấn ung thư tăng đều do ung thư.
Bệnh lý lành tính
Một số bệnh lành tính có thể làm tăng dấu ấn ung thư như:
-
Viêm gan
-
Viêm tụy
-
Bệnh gan mạn tính
Trong những trường hợp này, chỉ số có thể tăng nhẹ.
Viêm hoặc nhiễm trùng
Quá trình viêm trong cơ thể cũng có thể làm tăng một số dấu ấn ung thư.
Do đó cần đánh giá thêm các xét nghiệm khác.
Dấu ấn ung thư tăng có cần lo lắng không?
Việc đánh giá dấu ấn ung thư cần được thực hiện một cách thận trọng.
Không dùng đơn lẻ để chẩn đoán ung thư
Dấu ấn ung thư chỉ là một công cụ hỗ trợ.
Để chẩn đoán ung thư, bác sĩ thường cần kết hợp với:
-
Khám lâm sàng
-
Chẩn đoán hình ảnh
-
Sinh thiết
Theo dõi sự thay đổi theo thời gian
Bác sĩ thường quan tâm đến xu hướng thay đổi của dấu ấn ung thư theo thời gian hơn là một kết quả đơn lẻ.
Việc theo dõi định kỳ giúp đánh giá chính xác hơn tình trạng bệnh.
Khi nào nên xét nghiệm dấu ấn ung thư?
Xét nghiệm dấu ấn ung thư thường được chỉ định trong một số trường hợp nhất định.
Người có nguy cơ cao
Những người có nguy cơ cao mắc ung thư có thể được bác sĩ khuyến nghị xét nghiệm.
Ví dụ:
-
Tiền sử gia đình mắc ung thư
-
Bệnh gan mạn tính
-
Các yếu tố nguy cơ khác
Theo dõi sau điều trị ung thư
Dấu ấn ung thư thường được dùng để theo dõi hiệu quả điều trị và phát hiện tái phát.
Câu hỏi dành cho bạn
Bạn đã từng làm xét nghiệm dấu ấn ung thư trong khám sức khỏe chưa?
Bạn có biết chỉ số dấu ấn ung thư của mình có nằm trong giới hạn bình thường hay không?
Thông tin liên hệ ADN Gene Việt
CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT Y TẾ GENE VIỆT
Lĩnh vực hoạt động:
-
Xét nghiệm ADN huyết thống
-
Xét nghiệm ADN pháp lý
-
Xét nghiệm gen
-
Phân tích di truyền
Hotline: 0919 625 486
Website:
https://adngeneviet.vn/
ADN Gene Việt cung cấp thông tin y học chính xác giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về các xét nghiệm sức khỏe và chăm sóc sức khỏe chủ động.
Miễn trừ trách nhiệm
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo nhằm cung cấp kiến thức sức khỏe cộng đồng. Nội dung không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Người đọc nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi đưa ra các quyết định liên quan đến sức khỏe.
